“De meeste rokers willen er echt wel over praten”
Vrijdag 23 oktober 2026Als mondhygiënist ben je dikwijls de eerste zorgverlener die rookgedrag bij patiënten kan herkennen. Dat kun je in een paar minuten op een positieve manier bespreekbaar maken. Esther Croes inspireert je hoe je dit eenvoudig in de praktijk oppakt en wat je ermee kunt bereiken. “Uit onderzoek blijkt dat 72% van de rokers interesse heeft om onder begeleiding te stoppen.”

Tabaksontmoediging is actueler dan ooit. Hoe kunnen we dat eenvoudig in onze werkwijze inbedden?

“Heel simpel: met een Very Brief Advice kun je in een paar minuten zonder oordeel aangeven wat je in de mond ziet en ruikt,” zegt dr. Esther Croes(*). “Je vraagt de patiënt of hij/zij rookt en vertelt dat stoppen makkelijker gaat met hulp van deskundige ondersteuning. Een kort positief advies dus, geen geheven vingertje, want daar hebben de meeste rokers een broertje dood aan. Als je dan nog een warme verwijzing naar zulke ondersteuning kunt bieden, is de kans vele malen groter dat de patiënt je advies benut.”
Sommigen menen dat dit gesprek niet in de behandelkamer plaats hoort.
“Terwijl ik dan juist wil zeggen: vooral als mondhygiënist kun je hier echt van betekenis zijn, jij ziet mensen in een stadium waarin je nog iets kunt voorkomen. De meeste rokers willen er best wel over praten. En mensen vinden het echt niet vervelend dat jij, als mondzorgprofessional, vertelt wat je in hun mond signaleert.”
Hoe kom je met jongere vapers in gesprek?
“Daarvoor zijn twee dingen belangrijk: allereerst zien jongeren zelf vaak niet in dat ze verslaafd zijn. Je kunt dan vragen of ze eens een dag willen bijhouden hoe vaak ze nu écht vapen. Bovendien denken jongeren ‘als ik wil, kan ik er zo mee stoppen’. Je kunt ze dus ook vragen of ze willen proberen om een paar dagen niet te vapen, om te kijken hoe dat gaat. Daarmee stimuleer je op een neutrale manier dat jongeren zich realiseren hoe de situatie echt is. Dat is al een begin.”
Wie is er beter in het gesprek over stoppen met roken: de mondhygiënist die zelf rookt of de collega die niet rookt?
“Ze kunnen er allebei sterk in zijn, als ze maar willen én durven. Als roker weet je hoe lastig stoppen is, die ervaring kun je delen. Je zou de patiënt zelfs kunnen vragen om voor jou het goede voorbeeld te zijn. Het is handig als je weet welke geaccrediteerde stoppen-met-roken coaches er in je buurt actief zijn, die vind je via ikstopnu.nl. Ik kom er tijdens mijn lezing zeker op terug.”
Klopt het dat je naar het NVM-congres een deel van je vape-museum meeneemt?
“Ja, ik heb er honderden in allerlei soorten en maten. Een deel daarvan komt mee, zodat de aanwezigen kunnen zien, ruiken en voelen.”
Tot slot: raak je nooit ontmoedigd van het feit dat tabaksontmoediging nog altijd zo nodig is?
“Ik vind het vooral verbijsterend dat zo veel mensen hun geld willen verdienen met het verkopen van deze giftige troep, in tijden waarin we vooral weerbare mensen nodig hebben. Je kunt je afvragen wat dat over onze samenleving zegt. Daarom zal ik ook tijdens het NVM-congres de aanwezigen op het hart drukken: alsjeblieft, onderschat je rol niet en help ons om de tabaksepidemie te bestrijden.”
De lezing van Esther op het NVM-congres:
Tabaksontmoediging en de rol van zorgverleners
Tijdens deze presentatie gaan in Nederland twee mensen dood omdat zij hebben gerookt. Elk jaar zijn dat zo’n 20.000 tabaksdoden en zij waren bijna allemaal verslaafd. Daarmee is roken by far de meest schadelijke van alle verslavingen en ‘leefstijlfactoren’, zoals alcohol drinken, ongezond eten of te weinig bewegen.
Deze presentatie gaat erover dat iedereen wel weet hoe ongezond roken is, en het toch zo moeilijk blijkt te zijn om het aantal rokers te laten dalen, want de aanwas van nieuwe rokers is zorgwekkend groot. Hoe ziet tabaksontmoediging eruit en welke rol hebben zorgverleners? Is iemand met een (tabaks)verslaving nog autonoom in het maken van zijn keuze om te roken of niet en wat vraagt dat van een zorgverlener? En hoe ziet het ‘playbook’ van de tabaksindustrie eruit, die nu ook zegt te werken aan een Rookvrije Generatie?
In deze presentatie:
- Krijg je zicht op de schade van tabak op het lichaam.
- Leer je welke nieuwe rookwaar en tabaksproducten blijven zorgen voor aanwas van
nieuwe rokers. - Leer je wat elke zorgverlener concreet in de spreekkamer kan doen.
- En hoe dat onderdeel is van het grotere geheel van tabaksontmoediging.
(*)Dr. Esther Croes, arts (niet-praktiserend), epidemioloog, tabaksexpert
Esther werd opgeleid tot arts en werkt als epidemioloog en tabaksexpert bij het Trimbos-instituut. Haar aandachtspunten liggen op het terrein van tabaksontmoediging en drugsmonitoring, met speciale interesse in de lichamelijke gevolgen van middelengebruik en nieuwe producten zoals de vape. Ze vertaalt wetenschappelijke kennis naar de praktijk en deelt haar expertise met professionals, beleidsmakers en, als een van de perswoordvoerders van het Trimbos-instituut, met het brede publiek.
Ga voor meer info naar: nvmcongres.nl









Reacties