‘Denk niet ‘wat kan ik doen’, maar besef ‘ik heb iets kunnen doen’

Op vrijwillige basis mondzorg in het buitenland verlenen: vier collega’s vertrokken ervoor naar Oeganda, Lesbos, Nepal en India. Hoe is het om onder beperkte omstandigheden te werken en waarom blijven zij dit doen?

Susanne Feunekes

Een week vrijwilligerswerk doen in een vluchtelingenkamp op Lesbos: toen Susanne Feunekes vorig jaar daarvoor gevraagd werd, sprak dit haar meteen aan. Zulk werk was altijd al een wens. Ze ging en kijkt terug op een indrukwekkende periode.

“Je doet werk dat hard nodig is. En hoewel ik meteen enthousiast was, twijfelde ik aanvankelijk wel even. In een kort tijdsbestek moest een aantal dingen worden afgestemd. Via de internationale organisatie Crisis Management Association -CMA -is alles goed geregeld, zelfs de verblijfkosten. De tickets betaal je echter zelf en je neemt er vakantiedagen voor op. De verbruiksmaterialen moet je zelf betalen, daarvoor moet je sponsors zien te vinden. Maar in september vorig jaar was het zover en vertrok ik, samen met twee tandartsen en een assistente, naar Lesbos. Het eiland ligt dicht bij de Turkse kust, het is de plek waar veel vluchtelingenbootjes aankomen. In het vluchtelingenkamp Mavrovouni is plek voor zeven­duizend vluchtelingen. Als je er overdag aankomt, lijkt het vredig. Maar ’s avonds kan het onrustig zijn. De gevluchte mensen hebben trauma’s, zijn soms ra­deloos. Het kamp is zwaar beveiligd, wij sliepen el­ders op Lesbos. De vluchtelingen mogen het kamp ge­durende de dag verlaten, maar moeten zich om tien uur ’s avonds weer melden. De Griekse overheid doet haar best, maar de situatie blijft schrijnend.”

Werken met wat voorhanden is

“Voor het tandheelkundig team zijn er twee inge­richte behandelkamers, die gebruikt worden door internationale behandelaars. Je werkt er met wat je voorhanden hebt, de materialen die je voorgangers hebben achtergelaten of datgene wat je zelf hebt meegebracht. Wij hadden bijvoorbeeld een koffer vol materialen meegenomen, plus een tas met EHBO-spullen. Later hebben we van onze sponsorgelden nog een ultrasoon tandsteenapparaat opgestuurd.

Qua werkzaamheden doe je alles wat nodig is en dat is beduidend veel meer dan alleen gebitsreiniging. Mensen op hun gemak stellen – met hulp van een tolk –, proberen te achterhalen waar ze last van heb­ben en begeleiding geven aan partners. Anesthesie geven, röntgenfoto’s maken – deze zijn samen met een monobad verpakt, waarmee ze direct worden ontwikkeld en gefixeerd -, en het organiseren van mondhygiënesessies binnen het kamp.