‘Het zelfstandig toedienen van lokale anesthesie is wereldwijd meer geaccepteerd dan het restaureren van cariës’

De bevoegdheden van mondhygiënisten verschillen wereldwijd sterk, maar waar liggen de grenzen precies? In haar promotieonderzoek brengt Meryam Bozia, tandarts-docent ACTA Orale Radiologie en Digitale tandheelkunde, de reikwijdte van het beroep internationaal in kaart, met bijzondere aandacht voor lokale anesthesie, cariësbehandeling en radiologie. Haar onderzoek laat zien dat zelfstandige bevoegdheden per land aanzienlijk uiteenlopen.

Om de situatie goed in kaart te kunnen brengen, loop je al meteen tegen een eerste uitdaging aan: het wereldwij­de perspectief is 200 landen, hoe bereik je de mondhygiënisten in die landen? Niet elk land heeft immers het beroep van de mondhygiënist gelegaliseerd. Meryam Bozia promoveert volgend jaar op een proefschrift waarvoor zij de afgelopen jaren wereldwijd de reikwijdte van het beroep van de mondhygiënist heeft onderzocht.

Goed uitgangspunt

“In 2020 startte het experiment Zelfstandige be­voegdheid mondhygiënist. Dat maakte me nieuws­gierig naar de situatie van mondhygiënisten elders in de wereld inzake cariësbehandeling, anesthesie en radiologie. In het kader van mijn proefschrift schreef ik er twee artikelen over; daartoe benaderde ik de nationale mondhygiënistenverenigingen, aan­gesloten bij de International Federation of Dental Hygienists (IFDH) en European Federation of Dental Hygienists (zie kader 1, red.). Deze organisa­ties vertegenwoordigen de landen die het beroep van de mondhygiënist (er)kennen; het lidmaatschap duidt op de waargenomen legitimiteit en potentiële invloed van een vereniging. Een goed uitgangspunt voor een inventarisatie.”

Algemeen beeld

In haar publicatie ‘Anaesthesia and Caries Treat­ment by Dental Hygienists: A Worldwide Review’(*), in april 2023 gepubliceerd in het International Den­tal Journal, stelt Meryam allereerst een herkenbaar beeld: “In tegenstelling tot de tandheelkunde is mondhygiëne een relatief nieuw beroep met een geschiedenis van slechts een eeuw. De opleiding tot mondhygiënist is sinds 1945 aanzienlijk geëvolu­eerd en uitgebreid en overstijgt de eisen van een tweejarige associate degree. Mondhygiënisten zijn opgeleid om risico’s te beoordelen en patiënten voor te lichten en te helpen bij het beheersen en vermin­deren van het risico op mondziekten. Er lijkt een voortdurende behoefte te bestaan om mondhygië­nisten actief te betrekken bij de behandeling van cariës. Wereldwijd lobbyen mondhygiënisten voor een uitbreiding van hun bevoegdheden, met name omdat de werkgelegenheid voor tandartsen naar verwachting geen gelijke tred zal houden met de toenemende vraag naar tandheelkundige zorg.”