Ga door naar hoofdcontent
Artikelen “In de juiste context treft je advies wel doel”
Jannet de Jonge, senior onderzoeker, GZ-psycholoog en trainer motiverende gespreksvoering

 “In de juiste context treft je advies wel doel”

Vrijdag 23 oktober 2026

Je wilt patiënten graag helpen om hun mondgezondheid te verbeteren. Maar soms merk je dat iemand niet op je adviezen zit te wachten. Met de inspirerende tips van Jannet de Jonge lukt het je wel om patiënten mee te krijgen. “De crux is: jij kunt met iemand meevoelen, maar de ander is de expert.”

Jannet de Jonge

Jannet de Jonge heeft jarenlang in de verslavingszorg gewerkt en ziet, als het om advisering gaat, overeenkomsten met de mondzorg. “We zijn als zorgverleners opgeleid om mensen te adviseren over een gezondere leefstijl. In je enthousiasme kun je hierbij snel in de adviesreflex schieten, dat zal elke mondhygiënist herkennen. Sommige patiënten kunnen daarop reageren met reacties zoals ‘dat weet ik al’, ‘dit gaat niet over mij’ of zelfs ‘niemand hoeft mij te vertellen dat ik iets anders moet doen’. Die dynamiek wil je helemaal niet. Liever wil je dat je goedbedoelde adviezen positief ontvangen worden. Daarvoor zijn eenvoudige technieken te benutten.”

Vraag-vertel-vraag

“Om te beginnen is het belangrijk dat je de patiënt kort goed observeert. Die oriëntatie helpt je om de emotionele lading bij de patiënt te peilen. Enkele open vragen zoals ‘hoe gaat het met u nu’ of ‘is er iets waarover u het wilt hebben’ brengen het gesprek op gang. Zodra je merkt dat de patiënt zich veilig en gehoord voelt, kun je de volgende stap zetten. Bijvoorbeeld door te vragen: ‘ik heb iets gezien in uw mond, vindt u het goed als ik er iets over zeg?’ Als daar een positief antwoord op volgt, betekent dit dat iemand ontvankelijk voor je advies is. Vervolgens zet je stap twee en drie van deze ‘vraag-vertel-vraagtechniek’: je vertelt wat je ziet, geeft advies en sluit af met de vraag: ‘wat vindt u hiervan, kunt u hier iets mee?’ Feitelijk gaat het om het creëren van de juiste context, waarin je advisering de kans krijgt om doel te treffen. Deze techniek maakt onderdeel uit van een bredere interventie en is prima in korte interacties toepasbaar.”

De crux

Met plenaire interactie, herkenbare praktijksituaties, korte demonstraties en vooral veel goed toepasbare adviezen weet Jannet tijdens haar lezing de congresdeelnemers ongetwijfeld te overtuigen van de kracht van motiverende gespreksmethodieken. “Het helpt als je weet hoe veranderprocessen werken. Daarbij geldt: iedere patiënt heeft een eigen verhaal. Natuurlijk kun je meevoelen, met vragen als ‘hoe is het voor jou, wat kan jou helpen?’ De crux is echter om te beseffen én respecteren dat de ander de expert is in zijn of haar situatie. Pas dan krijgt gedragsverandering een kans van slagen.”

De lezing van Jannet op het NVM-congres:

In gesprek over veranderen:
motiverende gespreksvoering bij verslaving en mondgezondheid

Hoe voer je in beperkte tijd een gesprek over poetsgedrag, roken of middelengebruik zonder in de adviesreflex te schieten? En hoe help je een patiënt die twijfelt, weinig veranderbereid lijkt of eerdere pogingen heeft opgegeven?

In deze interactieve sessie staat Motiverende Gespreksvoering centraal: een manier van communiceren die niet draait om overtuigen, maar om het verkennen en versterken van de eigen motivatie van de patiënt. Aan de hand van herkenbare situaties uit de mondhygiënepraktijk kijken we naar verandertaal, behoudtaal, ambivalentie en de mogelijkheden van korte interventies in de behandelstoel.

Met plenaire interactie, concrete voorbeelden en korte demonstraties biedt deze sessie direct toepasbare handvatten voor gesprekken over mondzorg, roken en middelengebruik.

 

Leerdoelen

Na deze interactieve sessie:

  • beschrijf je de kernprincipes (Spirit) van Motiverende Gespreksvoering en kun je deze koppelen aan gesprekken over verslaving, roken en mondgezondheid in de mondhygiënepraktijk;
  • herken je verandertaal en behoudtaal bij patiënten met verslavings- of rookgedrag en kun je met behulp van MI-basisvaardigheden (open vragen, reflecties, samenvattingen, informatie en advies) hierop aansluiten;
  • kun je met praktische MI-technieken verandertaal ontlokken en versterken, zodat je patiënten motiverend kunt begeleiden naar gezonder gedrag rond roken, middelengebruik en mondzorg.

(*)Jannet de Jonge, senior onderzoeker, GZ-psycholoog en trainer motiverende gespreksvoering
Jannet is senior onderzoeker, GZ-psycholoog en trainer motiverende gespreksvoering. Sinds haar promotie in 2005 doet zij onderzoek naar motivatie voor gedragsverandering en motiverende gespreksvoering (MGV). Zij richt zich daarbij zowel op de effectiviteit van MGV in de behandeling van onder meer verslavingsproblemen bij mensen met een licht verstandelijke beperking, als op de effecten van trainingen in MGV voor diverse groepen professionals. Als behandelaar werkte zij vanaf 2005 met mensen die naast psychische problemen ook te maken hadden met verslaving of leefstijlproblemen. Inmiddels is zij ruim vijftien jaar verbonden aan verschillende lectoraten, momenteel werkt ze bij het lectoraat Geïntegreerde Complexe Zorg van de Hogeschool van Amsterdam.

Ga voor meer info naar: nvmcongres.nl