‘Samenwerken is als spelen in een orkest’

Wat begon als een mailtje naar ouders in coronatijd, eindigde als een fancy giftbox rondom een educatief en ondersteunend boek over de eerste tandjes. Voor dit idee werd mondhygiënist Melek Atas eind vorig jaar genomineerd voor de NVM Colgate Professional Passieprijs 2025. Dat is niet zo gek, ‘passie’ staat centraal in alles wat deze ondernemende mondhygiënist doet. Atas werkt met hart en ziel aan haar boek, aan haar praktijk Mondhygiënist Mint én aan de verbetering van het vak.

Voor mij gaan het boek en de giftbox niet alleen om een mooi cadeau, maar om het structureel eerder op de kaart zetten van preventieve mondzorg”, zo begint Melek Atas enthousiast. “Dat start al vanaf de zwangerschap. Ik zie in mijn praktijk hoe groot het verschil is wanneer ouders vanaf het eerste tandje goed begeleid worden.”

Het lijkt wel een unboxingvideo als we via beeldbellen zitten te praten. Vol enthousiasme pakt Atas de door haar bedachte Mint Baby Cadeauset uit. De doos is prachtig vormgegeven. Naast het boek Help, Mijn Kind Krijgt Tandjes bevat die onder meer een bijtring en een vingertandenborstel, zo laat ze zien. “Daarmee hebben ouders alles in huis als de eerste tandjes van hun kindje doorkomen: betrouwbare informatie én de juiste tools”, zegt Atas. “Toen het boek af was bedacht ik me: daar hoort een vingertandenborstel bij. Daarna realiseerde ik me dat een bijtring nog eerder nodig is.”

De vormgeving is bedacht door Lisa Winters, die ook het boek heeft ontworpen en geïllustreerd. Atas: “Het moest er mooi uitzien. Mensen willen bij een kraamvisite of een babyshower met iets bijzonders aankomen. Dat is wel gelukt, vind ik. Dat krijg ik ook terug uit reacties. Het is absoluut geen standaardcadeau. Mensen weten dat niemand anders zoiets geeft.” De mondhygiëniste gaat zich de komende tijd meer richten op promotie van het boek en de giftbox. Daarvoor zoekt ze samenwerking met andere vrijgevestigde mondhygiënisten, maar ook met babywinkels. Boek en box zijn nu verkrijgbaar in de boekhandel, via de webshop en in de winkel met mondzorgproducten bij de praktijk van Mondhygiënist Mint in het centrum van Den Bosch. Die gaat speciaal daarvoor een make-over krijgen, zegt Atas. “We hebben net gesproken met de architect, want de presentatie moet natuurlijk helemaal kloppen. Als ik dan zie hoeveel mensen er allemaal hun ziel en zaligheid in stoppen, dan denk ik: dit doen we samen voor iedereen. Waar het dan uiteindelijk naartoe gaat, maakt me minder uit. Ik geloof erin.”

Het idee voor Help, Mijn Kind Krijgt Tandjes ontstond in coronatijd toen de wereld op slot ging, zo vertelt Atas. “Ik wilde ouders mailen met informatie en begon gewoon te schrijven. Op een gegeven moment zei mijn vriend: ‘Mel, ik snap er niks van, dit is geen taal voor leken’. Hij had gelijk, het was te technisch. Via via kwam ik bij copywriter Rosa Dammers terecht. Het eerste wat ze zei was: ‘Dit is geen mail of flyer, dit moet een boek worden.’ En toen zijn we het ook echt zo gaan benaderen. Het was mijn intentie om informatie goed over te brengen. Dus niet te saai, niet te veel details. En vooral niet te belerend. Ouders hebben een concreet probleem. Er komt een tandje door, het doet pijn, hun kind slaapt niet. Wat moeten ze doen? Het laatste waar ze dan op zitten te wachten is dat jij met een vermanend vingertje zwaait. De toon is alsof iemand naast je zit en je ondersteunt. One size fits all bestaat niet, elk kind is anders. Maar het boek geeft houvast. Online is zoveel tegenstrijdige informatie te vinden. Wij geven een antwoord dat is onderbouwd met kennis van professionals.”

In het boek komen heel veel onderwerpen aan bod. Wanneer komt het eerste tandje door? Moet je dan meteen beginnen met poetsen? Hoe doe je dat eigenlijk? Wanneer ga je naar de tandarts of de mondhygiënist? Krijg je dat vergoed? Atas: “De vragen en onderwerpen kwamen letterlijk uit mijn praktijk. Het zijn de dingen die in de stoel worden besproken. Maar ik ben ook veel aan willekeurige ouders gaan vragen. Ik ging bijvoorbeeld in babywinkels zitten om te kijken wat jonge ouders kochten. Soms sprak ik ze aan. Dat vonden ze weleens creepy, maar als ik uitlegde dat ik mondhygiënist was dan vertelden ze uitgebreid wat hun bezighield. Het was misschien een beetje spannend, maar zo kreeg ik echte input.”

Vervolgens is Atas de vragen gaan beantwoorden. Daarvoor riep ze de hulp in van allerlei verschillende collega’s: niet alleen mondhygiënisten, maar ook tandartsen, orthodontisten, logopedisten, huisartsen, verloskundigen, medewerkers van de GGD. “Die multidisciplinaire aanpak vond ik heel belangrijk, maar ook heel leuk en leerzaam”, zo kijkt ze terug. Atas legt uit dat interdisciplinair samenwerken ook centraal staat in de praktijkvoering van Mondhygiënist Mint. Soms gaat dat aan de hand van haar boek. “Zelf heb ik lang in de jeugdtandverzorging gewerkt en ik werk nog steeds met kinderen. Er is bij ons een logopedist die meekijkt als ouders met hun kindje komen, wanneer de eerste tandjes doorkomen. Je ziet dat de volgorde van doorkomen niet altijd hetzelfde is. Dat kan bijvoorbeeld komen doordat het kind duimt. Bij een kindje zag de logopediste dat de tanden aan de bovenkant nog niet doorkwamen. Dan pakken we met de ouders het boek erbij, we kijken hoe oud het kind is dus bij welke pagina we zitten en dan legt de logopediste haar verhaal daarbij uit. Zo’n manier van samenwerken vind ik echt mooi. Dan is het alsof je met z’n allen een orkest bent dat speelt.”

Aan de hand van Help, Mijn Kind Krijgt Tandjes zoekt Atas ook samenwerking met verloskundigen uit Den Bosch. Zij is van plan om samen events over preventie te gaan organiseren. “Voorlichting is altijd mijn drijfveer geweest. Dat is waarom ik ooit voor dit vak gekozen heb. Op die events willen we uitleggen wat bijvoorbeeld langdurige borstvoeding betekent als er al tandjes zijn, of wat het effect is van bepaalde bekers of spenen. Ouders zijn vaak verbaasd hoe simpel sommige tips zijn. Je staat er pas bij stil als het misgaat. Ik wil juist daarvoor in beeld zijn.”

“Preventie begint al tijdens de zwangerschap”, zo vervolgt de mondhygiënist. “Veel mensen weten niet dat de ontwikkeling van de eerste tandjes al vroeg in de zwangerschap begint. In het eerste trimester is het extra belangrijk om naar de mondhygiënist te gaan, door alle hormonale veranderingen. En voordat de laatste maand ingaat nog een keer, want na de bevalling komt het er vaak niet van.”

Vorig jaar ging Atas voor de NVM Colgate Professional Passieprijs. Naar eigen zeggen heeft ze zich ingeschreven ‘namens alle mondhygiënisten’. Ook in haar boek wil ze het vak op de kaart zetten. Ze wil vooral een lans breken voor de vrijgevestigde mondhygiënisten. Atas: “Op een van de laatste bladzijden in het boek geef ik als advies: ‘Zoek op mondhygiënist.nl een leuke, vrolijke mondhygiënist bij jou in de buurt’. Weet je wel hoeveel die mensen weten? Weet je wel met hoeveel liefde zij hun vak uitvoeren? Ze staan te popelen om jou te gaan zien. Dat geldt natuurlijk voor álle mondhygiënisten, niet alleen voor de vrijgevestigde. Maar ik ben zelf vrijgevestigd en weet hoe moeilijk het kan zijn om aan klanten te komen.”

Het ondernemen zit haar in het bloed, maar Atas was al 26 toen zij voor het vak koos. “Ik werkte bij een tandarts en deed de assistentenopleiding. Daarna wilde ik meer. Toen ben ik de hbo-opleiding in Nijmegen gaan doen. Daar heb ik echt van genoten. Ik heb een stage in Suriname gedaan en een stage jeugdtandverzorging in Amsterdam. Toen ik daar klaar was, ben ik als zzp’er gaan werken. Niet lang daarna – dat was in 2018 – hoorde ik dat er een pand vrij kwam in Den Bosch. Toen ben ik in het diepe gesprongen. Ik had toen net twee jaar werkervaring. Ik dacht: ik begin gewoon, de rest leer ik al doende.” Na vijf jaar kon ze verhuizen naar een groter pand in Den Bosch, waar ze werkt met vier collega’s. Daarna opende Mondhygiënist Mint een tweede vestiging, in Cuijk. Mogelijk volgen er meer. Atas: “Het liefst in een gezondheidscentrum, niet per se met tandartsen, maar wel met allerlei andere disciplines. Weer zo’n orkest om in te spelen, ik kijk nu al uit naar de samenwerking!”

De mondhygiënist vindt het leuk om te sparren met andere ondernemende collega’s. Dat wil ze naar een wat professioneler niveau gaan tillen. Daarom zit ze sinds kort in een opleiding om een ICO-groep te begeleiden in Den Bosch. Ze zit niet stil. En dan ook nog dat boek en die box. Is het niet heel druk allemaal? Atas vindt van niet. “Van ondernemen en praktijkvoering krijg ik energie. Dat is net als het maken van zo’n boek. Daar kan ik al mijn creativiteit in kwijt. Tegelijkertijd vind ik het belangrijk om mensen in de behandelkamer te blijven zien, of te praten over preventie. Ondertussen kom ik ook op scholen. Daar geef ik voorlichting en instructies aan kinderen. Ik zit daar ook in de koffiekamers, om ouders informatie te geven over bijvoorbeeld mondzorg en voeding. Zo kun je iedereen een beetje helpen. Dat zie ik als mijn echte roeping. En ik ben dankbaar voor alle manieren waarop ik dat kan doen.”