De emotionele reis bij een gebitsprothese

In 2050 zal een kwart van de Nederlandse bevolking ouder dan 65 jaar zijn, wat neerkomt op ongeveer 4,8 miljoen mensen. Dankzij de verbeterde tandheelkundige zorg behouden steeds meer volwassenen hun gebit tot op hoge leeftijd. Hierdoor is het aantal Nederlanders met een volledige gebitsprothese en het aantal edentaten gedaald van 15% in 2002 naar 7,5% in 2023.^1,2 Een belangrijk aandachtspunt hierbij is dat het aantal edentate mensen toeneemt met het stijgen van de leeftijd, namelijk van 17% bij 65-74-jarigen naar 32% bij 75-plussers.²

Als mondhygiënist realiseer je het je misschien niet altijd, maar het verlies van tanden en het krijgen van een gebitsprothese heeft een grote emotionele impact op de patiënt. Gebitselementen zijn niet alleen essentieel voor het kauwen en spreken, maar ook voor het zelfvertrouwen en het gevoel van eigenwaarde. Een recent onderzoek beschrijft een emotionele reis die patiënten doormaken bij het krijgen van een gebitsprothese. Deze reis verloopt in vier fasen: 1. Tandverlies, 2. Emotionele tunnel van aanpassing, 3. Prothetische hoop en 4. Prothetisch compromis.³ De eerste fase van tandverlies kenmerkt zich door de emotionele impact van tandverlies en het stigma rondom zowel het verlies van gebitselementen als het dragen van een kunstgebit. In de fase van de emotionele tunnel is er sprake van fysieke problemen door het verlies van gebitselementen, gevoeligheid en pijn, maar ook emoties zoals schaamte, woede, verdriet, hoop, angst en piekeren over de toekomst. De manier waarop patiënten met deze ervaringen omgaan, beïnvloedt het gebruik van hun gebitsprothese in het dagelijks leven.³